Free PSA
آزمایشی برای بررسی و اندازهگیری 'فرee PSA' در نمونهٔ مربوطه.
آزمایش Free PSA یکی از رایجترین و دقیقترین تستهای آزمایشگاهی است که جهت تشخیص دقیق سرطان پروستات تجویز میشود. در این تست منظور از free PSA همان آنتی ژن آزاد پروستات است. در این آزمایش اندازهگیری میزان آنتی ژنهای پروستات آزاد در خون هدف اصلی است. PSA پروتئینی است که عمدتاً توسط سلولها در پروستات تولید میشود. بیشتر PSA به داخل مایع منی رها میشود، اما مقدار کمی از آن نیز به درون جریان خون رها میشود. PSA به دو شکل در خون موجود است: آزاد (Free) و کمپلکس (cPSA) متصل به یک پروتئین. free PSA / total PSA یک تست غربالگری برای طبقهبندی مردانی است که یافتههای آزمایشگاهی یا بالینی دوپهلو و مبهم دارند و ممکن است از بررسی بیوپسی پروستات سود ببرند. این گروه شامل کسانی میشود که افزایش خفیف در PSA توتال داشته یا اندازه پروستات در سونوگرافی بزرگ است. این آزمایش در کمک به تعیین لزوم انجام بیوپسی از پروستات، پایش اثربخشیِ درمان سرطان پروستات، و تشخیص عود سرطان پروستات مفید است. این آزمایش برای افرادی که دارای علائم مطرحکننده سرطان پروستات مانند اِشکال در ادرار کردن، ادرار دردناک و یا مکرر، و همچنین در طول درمان سرطان پروستات، و پس از آن در فواصل منظم تجویز میشود. PSA آزاد اصولا هنگامی که بیمار افزایش خفیف در PSA توتال دارد، تجویز میشود. مقادیر پایین fPSA در حالات خوشخیمی همچون پروستاتیت هم دیده میشود.
عوامل مداخله گر در تغییر نتایج تست ؟
معاینات رکتال به طور کاذب سطح PAP را بالا می برد و همچنین ممکن است PSA را به حداقل برساند. برای جلوگیری از این مشکل، PSA باید قبل از معاینه رکتال پروستات یا چند ساعت بعد از آن کشیده شود. دستکاری پروستات با بیوپسی یا برداشتن پروستات از طریق مجرای ادرار (TURP) به طور قابل توجهی سطح PSA را افزایش می دهد. آزمایش خون باید قبل از جراحی یا 6 هفته بعد از دستکاری انجام شود. انزال و ورزش (دوچرحه سواری) ظرف 24 ساعت پس از آزمایش خون با افزایش سطح PSA همراه خواهد بود. عفونت اخیر دستگاه ادراری یا پروستاتیت می تواند باعث افزایش PSA به اندازه یک دوره زمانی اولیه به مدت 6 هفته شود. فیناستراید (Propecia، Proscar) و دی اتیل استیلبسترول (DES) ممکن است باعث کاهش سطح PSA شوند. آلوپورینول ممکن است سطح PSA را افزایش دهد.
آیا باید قبل از آزمایش Free PSA ناشتا باشم؟
نیازی به ناشتا بودن قبل از انجام آزمایش Free PSA نیست. با این حال، بهتر است از فعالیتهای شدید و جنسی خودداری کنید.
دلیل تجویز این ازمایش ؟
این آزمایش برای تشخیص و ارزیابی سطح آنتیژن خاص پروستات در خون انجام میشود. این آزمایش معمولاً در مردان برای شناسایی مشکلات پروستات از جمله سرطان پروستات استفاده میشود. سطح Free PSA میتواند در تشخیص دقیق سرطان پروستات نسبت به سایر مشکلات مشابه کمک کند.